Met methodologische ondersteuning van het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO, Utrecht
Geakkodeerd in de Ledenvergadering van de NVA, 16 maart 2002
Kinderen ondergaan vanaf hun geboorte tot en met de adolescentie een groot aantal fysieke en cognitieve veranderingen. Kennis van deze ontwikkelingsstadia is noodzakelijk voor een adequate behandeling van pijn.
Pijn veroorzaakt een balansverstoring in het lichaam met als gevolg metabole ontregeling, pulmonale complicaties, verhoogde zuurstofconsumptie, gastro-intestinale problemen en slechte wondgenezing. Ook kunnen gedragsstoornissen het gevolg zijn van pijn1,2.
Pijnbeoordeling, pijnpreventie en pijnbehandeling vormen samen het pijnbeleid, waarop men de zorg rond het kind met pijn baseert.
Door diverse auteurs is vanaf de jaren '80 de aandacht gevestigd op het slechte management op het gebied van pijnbehandeling bij kinderen3-5. Slechts 25% van de kinderen was op de dag van operatie pijnvrij en 13% had ernstige pijn6. Er waren aanzienlijke verschillen in het toedienen van analgetica bij volwassenen en kinderen, waarbij kinderen slechts 30% van de voorgeschreven medicatie toegediend kregen in tegenstelling tot 70% bij volwassenen. Het geloof dat kinderen minder pijn voelen dan volwassenen, onderdosering uit angst voor bijwerkingen, gebrekkige gegevens omtrent de farmacologie van de analgetica speelden hierbij een rol 7.
In de jaren '90 zijn vele artikelen verschenen die inzicht verschaffen in de medicamenteuze behandeling van pijn bij kinderen8,9. Anand verricht baanbrekend werk op het gebied van pijnperceptie en lange termijn gevolgen van pijnbehandeling bij neonaten10. Dit heeft slechts gedeeltelijk geleid tot beter inzicht in het pijnmanagement bij kinderen11,12.
Het opstellen van evidence based richtlijnen zou hiertoe een bijdrage kunnen leveren13,14.
Echter, criteria voor het beoordelen van onderzoek op het gebied van pijn in de pediatrische literatuur ontbreken. De gepubliceerde studies omvatten vaak kleine groepen kinderen, die niet vergelijkbaar zijn qua leeftijd en er worden verschillende doseringen per kilogram lichaamsgewicht toegediend. De evaluatie van het effect van de pijnbehandeling getoetst aan een pijnbeoordelingsinstrument toont een wijde variatie aan gebruikte instrumenten.
Wat wordt voor kinderen beschouwd als onderzoek van voldoende omvang? Is evidence verkregen voor volwassenen toe te passen op kinderen? Internationale afspraken op het gebied van het opstellen van evidence based richtlijnen bij kinderen, op het gebied van onderzoek en standaardisering van pijnbeoordeling zijn hierbij van essentieel belang11,15.
|
Niveau 1 |
Pijnbehandeling bij kinderen verdient evenveel aandacht als bij volwassenen. Nog steeds bestaat de tendens om met name jonge kinderen onder te doseren. A1 Stevens
199811, Anand 200114 A2 Schechter
19863, Mather 19836, Beyer 19837
|
|
Pijnmanagement dient een belangrijk onderdeel te zijn van de dagelijkse medische zorg voor het kind met pijn. De werkgroep is van mening dat het opstellen van richtlijnen hiertoe een belangrijke bijdrage levert. |
1. Wolf AR. Pain, noniception and the developing infant. Review article. Paed Anaesth 1999; 9, 7-17
2. Anand KJS et al. Pain and its effects in human neonate and fetus. N Engl J of Med 1987; 317,1321-1329.
3. Schechter NL. Status of pediatric pain control: a comparison of hospital analgesic usage in children and adults. Pediatrics 1986; 77, 11-15.
4. McGrath PJ et al. Pain management in children, Editorial. Can J of Anaesth 1988; 5, 107-110
5. Goodman JE and Mc Grath PJ. The epidemiology of pain in children and adolescents: a review. Pain 1991; 46, 247-264.
6.
Mather L and Mackie J. The incidence
of postoperative pain in children. Pain
1983; 15, 271-282
7. Beyer JE.et al. Patterns of post-operative analgesic use with adults and children following cardiac surgery. Pain 1983; 17, 17-81.
8. Lloyd- Thomas AR. Pain management in paediatric patients. Br J of Anaesth 1990; 64, 85-104
9.
Gaukroger PB. Paediatric analgesia.
Which drug? Which dose? Drugs 1991;
41, 52-59.
10.
Anand KJS. Clinical importance of pain and stress in preterm neonates, a
review. Biol. Neonate 1998; 73,1-9.
11. Stevens BRN et al. Evidence based pain management for infants. Current opinion in Pediatrics 1998; 10, 203-207
12.
Lloyd-Thomas
AR. Modern concepts of paediatric analgesia. Pharmacol Ther 1999; 83(1), 1-20
13.
Huntink-Sloot MTW,
Faber Nijholt R et al. Verbetering van postoperatieve pijnbehandeling bij
kinderen door invoeren van richtlijnen; een prospectief onderzoek. Ned Tijdschr
Geneesk 1997; 141, 998-1002
14. Anand KJS et al. Consensus statement for the prevention and management of pain in the newborn. Arch Pediatr Adolesc Med. 2001; 155, 173-180.