Aanvullende opmerkingen rubber-allergie

 

 

 

 


Latex-allergie

Mensen die veelvuldig in aanraking komen met latex produkten zoals latex handschoenen, lopen het risico een allergie voor latex te ontwikkelen. 

Frekwentie van voorkomen: 

De eerste beschrijving van een latex-allergie dateert van 1979 (Nutter 1979). In de algemene bevolking ligt het percentage mensen wat allergisch is voor rubber laag, kleiner dan 1%. Sommige groepen vertonen echter, door een regelmatige expositie aan rubber, een hogere frekwentie: 5 tot 14% van de medewerkers in de gezondheidszorg (vooral OK- en IC-personeel) en 1:800 patiënten hebben een latex-eiwitallergie. Een andere bron vermeld een incidentie van 4.7-12%, waarbij 50% door het beroep (Brandao 1990). Irritatie komt overigens veel vaker voor dan een kontaktallergie (Stingeni 1996). 

Van de antidegradatieprodukten veroorzaken vooral de diaminederivaten en acceleratoren kontaktallergische reakties. Hoewel IPPD een sterk allergeen is kunnen werknemers in de rubberindustrie er jarenlang mee in aanraking komen zonder problemen. Bij werkers in de rubberindustrie worden zelden allergische problemen gevonden op kobalt, fenol formaldehydehars, verontreinigingen (veroorzaakten een golf van allergische eczeemreacties op dinitrochlorobenzene als verontreiniger van een accelerator in Italië) en onstabiele componenten. Bij industriewerkers blijkt 60-70% weleens last te hebben van een irritatiedermatitis met fissuren aan de vingertoppen; deze leidt bij doorgaande expositie tot tolerantie. De tolerantie verdwijnt echter tijdens vakantie.
Red hand syndrome: rode tot oranje verkleurde huid bij sommige rubberwerkers, seizoensvariatie en wisselende expressie (soms wel, soms niet). De oorzaak is onbekend, een combinatie van resorcinol en MBT of formaldehyde is genoemd. 

Rol van het poeder:

Latex eiwitten binden zich via een ionische binding aan maismeelpoeder, een carbohydraat met een deeltjesgrootte van 1-3 micron, waardoor de latex-eiwitten, vooral tijdens aan- en uittrekken van de handschoenen, airborne kunnen worden. Vervolgens kunnen ze door inademing leiden tot sensibilisatie (Tomazic 1994). 
Metingen lieten zien dat airborne concentraties latex-allergeen bij werken met ongepoederde handschoenen van 0.3-1.8 ng/m3 steeg tot 39-311 ng/m3 door werken met gepoederde handschoenen (Tarlo 1994 en Swanson 1994) 

Gevolgen van een latex-allergie

De ernst van de gevolgen van een latex-allergie is afhankelijk van het type allergie. Wanneer een type IV-allergie ontstaat, zullen de gevolgen relatief mild zijn. Op de kontaktplaatsen van het latex met de huid verschijnt in 1-2 dagen een kontaktallergisch eczeem. Ernstiger zijn de gevolgen wanneer zich een type I-allergie ontwikkeld. Deze IgE-gemedieerde vorm van allergie geeft, soms al binnen enkele minuten, gezondheidsklachten variërend van eczeem tot anafylactische shock.

Een latex-allergie van een medewerker kan ook belangrijke bedrijfseconomische, organisatorische en juridische aspecten hebben. Tot de bedrijfseconomische aspecten behoren de directe en indirecte kosten van ziekteverzuim, vervanging, kwaliteitsverlies als een ervaren arbeidskracht uitvalt, produktieverlies, kosten van overleguren, arbeidsongeschiktheid, omscholing en schadeclaims. In het organisatorische vlak ontstaan roosterproblemen door uitval van medewerkers, een toename van de werkdruk voor collega's en problemen bij de OK-planning. Juridisch is de werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Als een medewerker gezondheidsschade oploopt door het werk, kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld. De werkgever is verplicht alles wat redelijkerwijs mogelijk is te doen om de blootstelling aan het allergeen te voorkomen of tot een minimum te beperken.

De bedrijfsarts van de ARBO-dienst speelt een belangrijke rol bij het treffen van maatregelen op de werkplek van de werknemer. Individuele maatregelen kunnen bestaan uit het werken met non-latex handschoenen, een medisch paspoort of "Medic Alert"-plaatje en een functie-aanpassing of zelfs een verandering van functie. Met name bij een type I-latex-allergie dienen de individuele maatregelen uitgebreid te worden met een afdelingsgerichte aanpak Het kan bijvoorbeeld nodig zijn om tot een volledig latex-vrije omgeving over te gaan.

Preventieve maatregelen kunnen bestaan uit het gebruik van niet-steriele non-latex en steriele (indien non-latex problemen geeft) low-latex (<50 microgram/ml) handschoenen.

Losse gegevens:

  • 3-10% van de verpleegkundigen op OK-afdeling blijkt positieve priktest met latex-allergeen te hebben terwijl hiervan slechts 41% inderdaad huidafwijkingen kreeg op het dragen van een latex handschoen.
  • Een type IV-allergie op rubbertoevoegingen treedt even vaak bij synthetisch als bij natuurrubber op.
  • Systemische urticaria door rubber in tandprothese.
  • Gevulcaniseerd rubber geeft in verhouding tot plastic vaak een allergische reaktie.
  • Ongevulcaniseerd wordt butylrubber gebruikt voor kauwgom.
  • MBT uit mercaptomix kan fout negatief zijn.
  • Trends: thiuram frekwent, carbamaten lopen mee met thiuram, afname thiazolen, toename thiourea.
  • Rubber handschoenen zijn de belangrijkste oorzaak voor beroeps-rubberallergie. (zie Estlander 1990), aan de andere kant zijn er geen rapporten over het ontstaan van een rubberantioxidantallergie veroorzaakt door zuiver en alleen het dragen van handschoenen.
  • Produkten van massief latex (autobanden, schokdempers) veroorzaken geen latex-allergie.
  • Non-rubber-beroepsallergieën: cement, adhesive, fungicides, germicides, verven, diergeneeskundige zepen, shampoo, vet, olieën, gasoline-inhibitors.
  • Uit een onderzoek bleek dat bij 75% van de mensen met een latex-allergie een atopische constitutie bestaat.

Links: 

 
Latex Allergies and Condoms
Rubber and latex allergy discussion list
Brownson's nursing notes on latex allergy
Latex allergy
Latex allergy (Digital Urology Journal)
Latex allergy pages
Education for Latex Allergy / Support Team & Information Coalition
Latex allergy information and tutorial, dept. of anesthesiology, Case Western Reserve University
Glove safety, Regent
Latex. American Academy of Allergy, Asthma and Immunology
Latex allergy. National Institute for Occupational Safety and Health

Referenties

Nutter AF. Contact urticaria to rubber. Br J Dermatol 1979;101:597-598
Stingeni L et al. Undesirable effects from latex gloves in hospital health-care personnel. J Eur Acad Dermatol Venereol 1996;7:44-48
Tomazic VJ et al. Cornstarch powder on latex products is an allergen carrier. J Allergy Clin Immunol 1994;93:751-758
Tarlo SM et al. Control of airborne latex by use of powder-free latex gloves. J Allergy Clin Immunol 1994;93:985-989
Swanson MC et al. Quantification of occupational latex aeroallergens in a medical center. J Allergy Clin Immunol 1994;94:445-451
Noordermeer, J. Rubber. Natuur en Techniek 1997;6:30-40 
CD 1987;17:270-275 
Tjook SB, Ooei HB, Gerth van Wijk R. Allergie voor latex: een miskend probleem. Ned Tijdschr Geneesk 1993;137:1930-1933 
de Jong DPVM, Boemers TM, Schouten A et al. Peroperatieve reacties op basis van latexallergie. Ned Tijdschr Geneesk 1993;137:1934-1936 
Rubber - de Geschiedenis. Jubileumuitgave van de Rubber-Stichting, 1996 
J Am Acad Dermatol 1991;24:37-43 
Lagier F, et al. Prevalence of latex allergy in operating room nurses. J Allergy CLin Immunol 1992;90:319-322 
Arellano R et al. Prevalence of latex sensitization among hospital physicians occupationally exposed to latex gloves. Anesthesiology 1992;77:905-908 
Kelly KJ, et al. Stop the sensitization. J Allergy Clin Immunol 1996;98:857-858 
Task force on allergic reactions to latex, committee report from the American Academy of ALlergy and Immunology. J ALlergy Clin Immunol 1993;92:16-18 
Naturlatex-Allergy. Empfehlungen der interdisziplinaren Arbeitsgruppe. Allergologie 1996;19:248-251 
Heijden J van der, et al. Rubber en allergie. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 1997;7:360-365
Warshaw EM. Latex allergy. J Am Acad Dermatol 1998;39:1-24
Cohen DE, et al. American Academy of Dermatology's position paper on latex allergy. J Am Acad Dermatol 1998;39:98-106